Ułatwienia dostępu

SĄSIEDZTWO

Żydzi tworzyli jedną z dwóch podstawowych grup etnicznych
i wyznaniowych
w Rzeszowie

Rzeszów w języku jidysz, którym przez stulecia posługiwała się miejscowa ludność żydowska, określany jest jako Rajsze lub Rejsze.
Według dotychczasowych ustaleń pierwsza wzmianka o ich pobycie w mieście pochodzi z 1550 roku.

SĄSIEDZTWO

Żydzi tworzyli jedną z dwóch podstawowych grup etnicznych
i wyznaniowych
w Rzeszowie

Rzeszów w języku jidysz, którym przez stulecia posługiwała się miejscowa ludność żydowska, określany jest jako Rajsze lub Rejsze. Według dotychczasowych ustaleń pierwsza wzmianka o ich pobycie w mieście pochodzi z 1550 roku.

CODZIENNOŚĆ

Ludność żydowska prawie wyłącznie skupiała się w takich działach gospodarki, jak: rzemiosło, handel, przemysł i po części w wolnych zawodach (lekarze, adwokaci)

Wspólne losy narodu polskiego i żydowskiego sprawiły, że gdy tylko powstały realne przesłanki do odrodzenia się po 123 latach niewoli niepodległego państwa polskiego, miejscowa społeczność żydowska zamanifestowała swoje przywiązanie do Polski. Zarząd gminy żydowskiej skierował do burmistrza miasta specjalną deklarację, którą odczytano na uroczystym posiedzeniu Rady Miasta 12 X 1918: „(…) wyrażam imieniem rzeszowskiej Izraelickiej gminy wyznaniowej niekłamaną i wielką radość, z jaką proklamacya ta przez wszystkich współwyznawców przyjętą została. (…) W tej pracy narodowej, z którą się solidaryzujemy, będziemy w każdym kierunku współdziałać”.

CODZIENNOŚĆ

Ludność żydowska prawie wyłącznie skupiała się w takich działach gospodarki, jak: rzemiosło, handel, przemysł i po części
w wolnych zawodach (lekarze, adwokaci)

Wspólne losy narodu polskiego i żydowskiego sprawiły, że gdy tylko powstały realne przesłanki do odrodzenia się po 123 latach niewoli niepodległego państwa polskiego, miejscowa społeczność żydowska zamanifestowała swoje przywiązanie do Polski. Zarząd gminy żydowskiej skierował do burmistrza miasta specjalną deklarację, którą odczytano na uroczystym posiedzeniu Rady Miasta 12 X 1918: „(…) wyrażam imieniem rzeszowskiej Izraelickiej gminy wyznaniowej niekłamaną i wielką radość, z jaką proklamacya ta przez wszystkich współwyznawców przyjętą została. (…) W tej pracy narodowej, z którą się solidaryzujemy, będziemy w każdym kierunku współdziałać”.

zagłada

Ostatecznym celem hitlerowskich planów wobec Żydów stała się szybka i całkowita likwidacja społeczności żydowskiej w Europie

Getto w Rzeszowie zostało utworzone przez okupacyjne władze niemieckie w styczniu 1942 r. W czerwcu 1942 mieszkało tam ok. 25 000. Żydów. W lipcu i sierpniu ponad 20 000 Żydów w kilku transportach, odprawianych ze stacji Rzeszów Staroniwa, wywieziono do obozu zagłady w Bełżcu, a ok. 2 000 zamordowano w lesie w Rudnej pod Głogowem. Większość z ok. 200 osób pozostawionych do uporządkowania terenu dawnego getta i pozostawionych przez jego mieszkańców przedmiotów wywieziono później do obozu w Płaszowie. Wojnę przeżyło w Rzeszowie ok. 200 Żydów.

 

zagłada

Ostatecznym celem hitlerowskich planów wobec Żydów stała się szybka i całkowita likwidacja społeczności żydowskiej w Europie

Getto w Rzeszowie zostało utworzone przez okupacyjne władze niemieckie w styczniu 1942 r. W czerwcu 1942 mieszkało tam ok. 25 000. Żydów. W lipcu i sierpniu ponad 20 000 Żydów w kilku transportach, odprawianych ze stacji Rzeszów Staroniwa, wywieziono do obozu zagłady w Bełżcu, a ok. 2 000 zamordowano w lesie w Rudnej pod Głogowem. Większość z ok. 200 osób pozostawionych do uporządkowania terenu dawnego getta i pozostawionych przez jego mieszkańców przedmiotów wywieziono później do obozu w Płaszowie. Wojnę przeżyło w Rzeszowie ok. 200 Żydów.

 

Sylwetki
Twarze z przeszłości, których historie wciąż szepczą w ulicach Rzeszowa.
KURZMANN Dawid Alter
(1865 Rzeszów - 1942 Bełżec) – krakowski kupiec, działacz społeczny i polityczny, filantrop, chasyd.

 Przed II wojną światową była członkinią Rady Naczelnej Hanoar Hacijoni, organizacji skupiającej młodzież żydowską. W 1939 ukończyła studia pedagogiczne i psychologiczne na Uniwersytecie Warszawskim im. J. Piłsudskiego. Absolwentka Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie; podczas studiów w l.

MUNZBERG Klara Ma'ayan
nauczycielka, Honorowa Obywatelka Tel Awiwu, przewodnicząca Związku Żydów Rzeszowa w Izraelu.

Posiadasz archiwalia (zdjęcia, listy lub dokumenty historyczne itp.) związane z rzeszowskimi Żydami?
Skontaktuj się z nami – każda pamiątka może pomóc w odkrywaniu i upamiętnianiu historii miasta: fundacja@orzesz.org

Ostatnie wpisy

Najnowsze komentarze

Latest Posts
Ten komunikat o błędzie jest widoczny tylko dla administratorów WordPressa

Błąd: nie znaleziono kanału.

Przejdź na stronę ustawień kanału Instagramu, aby utworzyć kanał.

New membership are not allowed.